Toàn bộ nền giáo dục đang lạc lối: nó nên là “kéo ra” chứ không phải “nhồi vào”


Giáo dục là gì?
Osho nói về giáo dục, tầm nhìn của Osho về giáo dục đúng nghĩa

Câu hỏi – Giáo dục là gì?

Osho – Parmar, con người được sinh ra như một hạt mầm. Người đó được sinh ra như một khả năng. Người đó không được sinh ra như một thực tại. Và điều này là rất đặc biệt, điều này là lạ thường, bởi vì trong toàn thể sự tồn tại chỉ con người là được sinh ra như một khả năng; mọi con vật khác đều được sinh ra đúng thực như thế.
Con chó được sinh ra như một con chó, nó phải vẫn còn là con chó trong suốt cuộc đời nó. Con sư tử được sinh ra như một con sư tử. Con người không được sinh ra như một con người, con người được sinh ra chỉ như một hạt mầm: người đó có thể trở thành, người đó có thể không trở thành. Con người có một tương lai. Không con vật nào khác có tương lai. Mọi con vật đều được sinh ra theo bản năng hoàn toàn. Con người là con vật không hoàn hảo duy nhất. Vì vậy trưởng thành, tiến hóa , là điều có thể.

Giáo dục là một cây cầu giữa khả năng và thực tế. Giáo dục là để giúp bạn trở thành điều đó cái mà bạn chỉ ở trong một dạng hạt mầm. Và đấy là cái tôi đang làm ở đây; đây là một nơi của giáo dục. Cái điều đang được làm trong các trường học bình thường và các cao đẳng và các đại học không là giáo dục. Nó chỉ chuẩn bị cho bạn có một công việc tốt, một việc kiếm sống tốt; nó không là giáo dục thực. Nó không cho bạn cuộc sống. Có lẽ nó có thể cho bạn một mức sống tốt hơn, nhưng mức sống tốt hơn không phải là tiêu mức tốt hơn của cuộc sống; chúng là không đồng nghĩa.
Cái gọi là giáo dục này diễn ra trên thế giới chuẩn bị cho bạn chỉ để kiếm bánh mỳ. Và Jesus nói, “Con người không thể sống bằng mỗi bánh mỳ.” Và đó là điều các đại học của bạn đã và đang làm – họ chuẩn bị cho bạn kiếm bánh mỳ theo một cách thức tốt hơn, theo một cách thức dễ dàng hơn, theo một cách thức thoải mái hơn, với ít nỗ lực hơn, với ít sự gian khổ hơn. Nhưng tất cả điều đó họ làm là để chuẩn bị cho bạn kiếm bánh mỳ và bơ của bạn. Đó là một loại giáo dục rất, rất nguyên thủy: nó không chuẩn bị bạn cho cuộc sống.

Chính vì thế bạn cứ nhìn thấy quá nhiều những rô bốt đang bước xung quanh. Họ là hoàn hảo như những thư ký, như những trưởng ga, như những người được ủy quyền thu thuế. Họ hoàn hảo, họ khéo léo, nhưng nếu bạn nhìn sâu xuống vào trong họ, họ chỉ là những kẻ ăn xin và không gì khác. Họ thậm chí đã không nếm trải một chút cuộc sống. Họ không biết cuộc sống là gì, tình yêu là gì, ánh sáng là gì. Họ không biết bất cứ cái gì về Thượng đế, họ đã không nếm trải chút gì của sự tồn tại, họ không biết làm sao để hát và làm sao để nhảy múa và làm sao để mở hội. Họ không biết ngữ pháp của cuộc sống; họ là ngu xuẩn hoàn toàn. Vâng, họ kiếm ăn – họ kiếm ăn hơn những người khác, họ rất khéo léo và họ cứ leo cao hơn và cao hơn trên chiếc thang của thành công – nhưng sâu xuống họ vẫn còn trống rỗng, nghèo nàn.

Giáo dục là để cho bạn sự giàu có bên trong. Nó không chỉ làm cho bạn có hiểu biết hơn; đó là một ý tưởng về giáo dục rất nguyên thủy. Tôi gọi nó là nguyên thủy bởi vì nó được bắt rễ từ nỗi sợ, được bắt rễ trong cái mà “Nếu tôi không được giáo dục tốt, tôi sẽ không có khả năng sống sót.” Tôi gọi nó là nguyên thủy bởi vì sâu xuống dưới nó là rất bạo lực: nó dạy bạn cạnh tranh, nó làm cho bạn tham vọng. Nó không là gì mà là việc chuẩn bị cho một kẻ giết người, thế giới cạnh tranh nơi mọi người đều là kẻ thù của mọi người khác.

Chính vì vậy thế giới đã trở thành một nhà thương điên. Tình yêu không thể xảy ra. Làm sao tình yêu có thể xảy ra trong một thế giới bạo lực, tham vọng, cạnh tranh như vậy nơi mọi người ngồi trên cổ của nhau? Điều này là nguyên thủy bởi vì nó được dựa trên nỗi sợ rằng “Nếu tôi không được giáo dục tốt, được bảo vệ tốt, có hiểu biết cao, tôi có thể không có khả năng sống sót trong sự vật lộn với cuộc sống.” Nó mang đến cuộc sống chỉ như một cuộc vật lộn.
Cái nhìn của tôi về giáo dục là cuộc sống không nên được xem như một cuộc vật lộn cho sự sống còn; cuộc sống nên được xem như một sự mở hội. Cuộc sống không nên chỉ là sự cạnh tranh, cuộc sống cũng nên là sự vui mừng. Ca hát và nhảy múa và thơ ca và âm nhạc và hội họa, và tất cả những thứ đó là sẵn có trong thế giới – giáo dục nên chuẩn bị cho bạn để rơi vào trong giai điệu với nó – với cây cối, với chim muông, với bầu trời, với mặt trời và mặt trăng.

Và giáo dục nên chuẩn bị cho bạn để là bản thân bạn. Ngay bây giờ nó chuẩn bị cho bạn để là một kẻ bắt chước; nó dạy ban làm thế nào để như những người khác. Đây là vô giáo dục. Giáo dục đúng sẽ dạy bạn làm sao để là bản thân bạn, đích thực bản thân bạn. Bạn là duy nhất. Không có ai như bạn, đã từng như vậy, sẽ không bao giờ như vậy. Đây là một sự tôn trọng vô cùng điều mà Thượng đế đã trao cho bạn. Đây là sự vinh dự của bạn, rằng bạn là duy nhất. Đừng trở thành kẻ bắt chước, đừng trở thành những bản sao giấy than.
Nhưng đó là điều mà cái được gọi là giáo dục của bạn cứ làm: nó làm ra những bản sao giấy than; nó phá hủy bộ mặt nguyên thủy của bạn. Từ “education-giáo dục” có hai nghĩa, cả hai đều đẹp.
Một nghĩa được biết rất rõ ràng, mặc dù không có kinh nghiệm chút nào, đó là: để kéo cái gì đó từ bạn ra. “Education-giáo dục” ngụ ý: để kéo ra ngoài cái mà ở bên trong bạn, để làm cho khả năng của bạn thành thực tế, như bạn kéo nước từ giếng lên.
Nhưng điều này không phải là đang không được kinh nghiệm. Mà ngược lại, nhiều thứ đang được rót vào bên trong bạn, không được kéo ra khỏi bạn. Địa lý và lịch sử và toán học, họ cứ rót chúng vào trong bạn. Bạn trở thành con vẹt. Bạn đã được xem như chiếc máy tính; chỉ như họ nạp dữ liệu vào máy tính, họ nạp vào bạn. Các cơ quan giáo dục của bạn là những nơi mà ở đó nhiều thứ được nhồi vào trong đầu bạn.

Giáo dục thực sẽ phải mang ra ngoài cái ẩn dấu bên trong bạn – cái mà Thượng đế đã đặt vào trong bạn như một kho báu – để khám phá nó, để biểu lộ nó, để làm cho bạn tỏa sáng.
Và một nghĩa khác của từ này, nó thậm chí sâu xa hơn: “education-giáo dục” đến từ từ “educare”; nó ngụ ý dẫn bạn từ bóng tối ra ánh sáng. Một nghĩa cực kỳ quan trọng: để dẫn dắt bạn từ bóng tối ra ánh sáng. Upanishads nói, “Chúa, dẫn dắt chúng ta từ sự giả dối tới sự thật” – “asato ma sadgamaya.” “Chúa, dẫn dắt chúng ta từ cái chết tới tính bất tử”, “mrityorma amritamgamaya.” “Chúa, dẫn dắt chúng ta từ bóng tối ra ánh sáng” – tamaso ma jyotirgamaya.” Đó chính xác là nghĩa của từ “education-giáo dục”: tamaso ma jyotirgamayma – từ bóng tối ra ánh sáng.

Con người sống trong bóng tối, trong vô thức – và con người có khả năng của việc trở nên đầy ánh sáng. Ngọn lửa có đó; nó phải được khêu lên. Tâm thức có đó, nhưng nó phải được thức tỉnh. Bạn đã được cho tất cả, bạn đã mang nó cùng với bạn; nhưng toàn thể ý tưởng rằng bạn đã trở thành một con người chỉ bởi việc có một thân thể là sai, và ý tưởng đó đã là nguyên nhân của sự ranh mãnh vô cùng cho nhiều thế hệ.
Con người được sinh ra chỉ như một cơ hội, như một duyên cớ. Và rất ít người đạt tới: một Jesus, một Phật, một Mohammed, một Bahaudin. Rất ít người, ít và thưa thớt, thực sự trở thành người – khi họ trở nên đầy ánh sáng và không có chút bóng tối còn lại, khi không còn chút vô thức nào rớt lại ở bất cứ đâu trong linh hồn bạn, khi tất cả là ánh sáng, khi bạn chỉ là sự nhận biết.

Một người đàn ông đã hỏi Phật… Người này là một nhà chiêm tinh, một học giả lớn. Khi ông ấy nhìn thấy Phật, ông ấy bối rối. Ông ấy đã chưa bao giờ nhìn thấy một vẻ đẹp như vậy, một vẻ duyên dáng như vậy. Phật đang ngồi dưới một gốc cây. Người này ở trong sự sợ hãi; ông ấy cúi xuống Phật và nói,
“Thầy là một deva, hay là một thiên thần? Thầy đã đến từ thiên đường phải không, bởi vì tôi chưa bao giờ nhìn thấy vẻ duyên dáng như vậy trên trái đất này? Thầy là ai? Thầy là một gandharva ư?”
Gandharvas là, theo thần thoại, là nhạc sỹ của thượng đế. Họ rất duyên dáng, hiển nhiên – họ là nhạc sỹ của thượng đế. Chính sự hiện diện của họ là âm nhạc. Chỉ trong sự hiện diện của họ bạn sẽ bắt đầu nghe thấy các giai điệu; chỉ việc ở trong sự hiện diện của họ bạn sẽ rơi vào trong một nhịp điệu hoàn toàn khác. Chính sự hiện diện của họ là âm nhạc, âm nhạc thiên đàng. Và nhà chiêm tinh này nghe thấy âm nhạc đó xung quanh Phật.
Ông ấy nói,
“Thầy là một gandharva ư?” Và Phật nói,
“Không, Ta không là Thượng đế, Ta không là một gandharva.”
“Thế thì thầy là ai? Thầy chỉ là một con người ư?”
Và Phật nói,
“Không, Ta cũng không là một con người.”
“Vậy thì Thầy là ai?”
Và người này cứ hỏi, và Phật cứ nói,
“Không, không, không.”
Ông này càng trở nên lúng túng hơn và cuối cùng ông ấy hỏi,
“Thế thì Thầy là ai?”
Và Phật nói,
”Ta là sự nhận biết.”

Nhận biết, chỉ nhận biết, nhận biết thuần khiết… và chỉ thế thì con người mới được hoàn thành. Thế thì cuộc sống mới là một bản kinh tạ ơn.
Giáo dục phải mang bạn từ bóng tối ra ánh sáng. Đó là điều tôi đang làm ở đây.
Parmar đã hỏi câu hỏi này bởi vì chính phủ Ấn độ không sẵn sàng chấp nhận công việc của tôi như giáo dục. Điều đó là tự nhiên. Họ không thể chấp nhận nó như giáo dục được, bởi vì tôi không tạo ra những thư ký và các trưởng ga và các người thu thuế. Tôi đang tạo ra những bản thể con người mới. Đối với họ điều đó là nguy hiểm. Nếu đây là giáo dục, thế thì họ không thể cho phép nó xảy ra. Đó là cuộc nổi loạn.

Tôi đang dạy bạn là bản thân bạn. Tôi đang dạy bạn để là can đảm; tôi đang dạy bạn đừng tạo ra cái xã hội kìm nén; tôi đang dạy bạn hãy đừng là kẻ tuân thủ. Tôi đang dạy bạn đừng ao ước thoải mái và tiện nghi, bởi vì nếu bạn ao ước thoải mái và tiện nghi, xã hội sẽ trao chúng cho bạn, nhưng với một cái giá. Và cái giá này là vô cùng: bạn nhận tiện nghi, nhưng bạn đánh mất tâm thức của bạn. Bạn nhận sự thoải mái, nhưng bạn đánh mất linh hồn bạn.
Bạn có thể có sự tôn trọng, nhưng thế thì bạn là không thực với bản thân bạn; bạn là một bản thể con người giả tạo; bạn đã phản bội lại Thượng đế của bạn và bản thân bạn. Nhưng xã hội muốn điều đó, rằng bạn nên phản bội bản thân bạn. Xã hội muốn sử dụng bạn như một cái máy, xã hội muốn bạn vâng lời. Xã hội không cần bạn thực hiện chức năng như một bản thể thông minh, bởi vì một bản thể thông minh sẽ cư xử theo một cách thức thông minh và có thể có những khoảnh khắc khi người đó nói,
“Không, tôi không thể làm điều này.”
Ví dụ, nếu bạn thực sự thông minh và nhận biết, bạn không thể là bộ phận của bất cứ quân đội nào. Không thể nào. Để là bộ phận của bất cứ quân đội nào bạn cần, như một yêu cầu cơ bản, không thông minh. Đó là lý do tại sao trong quân đội họ xoay sở mọi cách để phá hủy thông minh của bạn. Nhiều năm được cần để phá hủy thông minh của bạn; họ gọi điều đó là “huấn luyện”. Những mệnh lệnh ngu xuẩn phải được tuân theo: quay phải, quay trái, hành quân đi, hành quân trở lại – đây và kia – và họ cứ tiếp tục mọi ngày, sáng, tối. Dần dần, dần dần, con người trở thành rô bốt, người đó bắt đầu thực hiện chức năng như một cái máy.
Tôi đã nghe, một phụ nữ đi tới một nhà phân tâm và nói,
“Tôi lo lắng rất nhiều, tôi không thể ngủ được. Chồng tôi là một đại tá trong quân đội. Bất cứ khi nào ông ấy về nhà cho kỳ nghỉ, nó trở thành cơn ác mộng cho tôi. Bất cứ khi nào ông ấy ngủ nghiêng bên phải ông ấy ngáy, và ngáy quá to đến mức không chỉ tôi bị quấy rối mà hàng xóm cũng bị quấy rối. Ông có thể gợi ý cái gì đó cho tôi được không? Tôi nên làm gì đây?”
Nhà phân tâm suy nghĩ xong, và sau đó ông ta nói,
“Làm một điều. Tối nay thử điều này, có thể nó có ích.”
Và ông ta cho cô ấy một cách làm và nó đã có tác dụng. Và cách thức là đơn giản – ông ta nói với cô ấy,
“Khi chồng cô bắt đầu ngáy, chỉ nói với ông ấy,
“Quay trái””
Cô ấy không thể tin vào điều đó, nhưng khi cô ấy làm nó, nó đã có tác dụng – thậm chí trong giấc ngủ của ông ấy. Ông ấy ngáy chỉ khi nằm nghiêng bên phải, và khi cô ấy nói vào tai ông ấy, dần dần, không rất to, một cách rất êm ái,
“Quay trái,”
Chỉ từ thói quen cũ ông chồng quay sang trái. Tiếng ngáy đã dừng lại, thậm chí trong giấc ngủ.

Tôi đã nghe, William James trích dẫn ví dụ này, một ví dụ thực sự có thực.
Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, một người đàn ông về hưu từ quân đội đang mang một thùng đầy trứng trên đầu, và ai đó chỉ đã đùa thôi.
Vài người đang đứng bên đường, và một người nói to,
“Chú ý”
Và người đàn ông đó đơn giản rơi vào sự chú ý, và chiếc thùng đã rơi và những quả trứng bị vỡ khắp trên con đường.
Và ông ta rất giận dữ, ông ta nói,
“Cái loại đùa gì thế này?”
Nhưng họ nói,“Chúng tôi không làm gì cả. Chúng tôi chỉ nói, “Chú ý.” Chúng tôi không được phép nói điều đó ư?”
Và ông ấy đã về hưu từ quân đội ít nhất mười năm – nhưng điều đó vẫn xảy ra.

Tôi đã nghe:
Một võ sỹ quyền anh bị chứng mất ngủ đi tới bác sỹ cho vài sự trợ giúp thuốc men. Anh ta đã thử loại an thần nhẹ, nhưng nó giường như không có tác dụng. Bác sỹ, do dự kê đơn một loại an thần mạnh hơn, nói,
“Hãy nhìn, trước khi tôi kê đơn thuốc tiêm nặng này, tôi muốn anh thử phương pháp – cũ đã. Anh có thể cười, nhưng nó thực sự có tác dụng đấy. Cố gắng bản thân anh trở nên hoàn toàn thư giãn và sau đó bắt đầu đếm từ một đến một trăm.”
Một vài ngày sau, người này quay trở lại và nói,
“Thưa bác sỹ, tôi không thể làm điều đó. Mọi lần tôi bắt đầu đếm, tôi nhảy lên đếm tới chín.”
Toàn thể việc huấn luyện trong quân đội là để phá hủy tâm thức của bạn, là để làm cho bạn thành một cái máy tự động. Thế thì bạn có thể đi và giết. Bằng không, nếu bạn vẫn còn mang chút ít thông minh, bạn sẽ nhận ra người khác người mà bạn sẽ giết là hồn nhiên; người đó đã không đụng gì đến bạn hay bất cứ ai. Và người đó phải có vợ ở nhà người đang đợi anh ta trở về; và anh ta có thể có các con nhỏ, và chúng sẽ trở thành những kẻ ăn xin; và anh ta có thể có một mẹ già hay một người cha già, họ có thể phát điên.
“Và tại sao tôi lại giết người đàn ông này? Bởi vì người chỉ huy nói, “Bắt đầu giết. Bắn!”” sao?

Một người thông minh sẽ không có khả năng bắn. Một người thông minh có thể chọn chết bản thân mình hơn là đi giết những người hồn nhiên. Bởi vì vài chính khách ngu xuẩn muốn trở nên bị mắc míu trong chiến tranh, bởi vì vài chính khách muốn có quyền lực hơn, bởi vì vài lời tuyên bố ngu xuẩn của các chính khách, chiến tranh đã bắt đầu. Người đó sẽ không giết.
Điều này tôi gọi là giáo dục: để làm con người thông minh hơn. Và đó là điều tôi đang làm ở đây. Nếu ngọn lửa này trải ra, thế thì xã hội cũ, thối nát không thể sống sót. Nó sống sót trên vô thức của bạn, nó sống trên vô thức của bạn.
Bởi vậy điều đó là tự nhiên, Parmar, rằng chính phủ sẽ công nhận nơi này như một nơi của giáo dục. Đối với họ, nó là một nơi nguy hiểm nhất.

Nhưng cho đến chừng mực mà tôi quan tâm, đây là giáo dục. Tamaso ma jyotiramaya – Chúa, dẫn dắt tôi từ bóng tối ra ánh sáng.

Source – Osho Book “The Secret” – Osho for Kids page


1167 Total Views 3 Views Today