Thế giới cần những giáo viên sáng tạo, tự do và dám nổi dậy

Mối quan hệ hiện tại giữa giáo viên và xã hội đã chứng tỏ là mối nguy hiểm.

Mối quan hệ đó là gì? – Xã hội là ông chủ và giáo viên thực chất chỉ như những nô lệ.

Xã hội muốn khắc sâu những kiến thức cũ kĩ, những ghen tị cũ kỹ, những thù hằn cũ kỹ và những suy nghĩ cũ kỹ tới từ hàng ngàn năm  trước vào tâm trí mới tinh của những đứa trẻ nhỏ và giáo viên là người được giao cho thực hiện nhiệm vụ đó.

Thật đáng kinh ngạc khi các giáo viên không chỉ làm các công việc đó một cách ngoan ngoãn mà thậm chí họ còn có vẻ rất tự hào nữa.

Tại sao xã hội lại cứ muốn truyền bá những thứ cũ kĩ?

Những nhà chính trị muốn duy trì quyền lực của mình nên họ muốn xã hội phải giữ nguyên cấu trúc của nó như từ quá khứ. Nhân loại ngỡ mình đã xóa bỏ được chế độ nô lệ nhưng không, loài người vẫn là nô lệ, nô lệ cho xã hội theo cách này cách khác.

Trong quá khứ nô lệ phụ thuộc vào ông chủ, còn hiện tại xã hội biến người ta thành nô lệ một cách tinh vi hơn, nó biến người ta thành nô lệ cho vật chất, cho giáo điều, cho nỗi sợ hãi, cho danh vọng, quyền lực… Chung quy các chính trị gia luôn muốn con người là nô lệ nên họ phải duy trì mọi thứ trong xã hội theo những quy ước cũ.

Đây là nỗi hổ thẹn lớn lao cho các giáo viên. Điều hổ thẹn là những hủ bại thế kỷ trước mắc phải được truyền sang thế kỷ này, thông qua giáo viên, đúng như yêu cầu của xã hội.

Vì sao giáo viên lại được trọng vọng?

Bởi hoàn thành công việc rất tốt nên giáo viên được trọng vọng. Xã hội bắt mọi người phải tâng bốc giáo viên, phải trọng vọng giáo viên bởi vì nếu không các giáo viên sẽ không chịu làm việc này nữa. Đó là lý do người ta nói giáo viên là đáng kính, và lời khuyên của ông ấy phải được nghe. Tại sao? – Bởi vì xã hội muốn truyền lại toàn bộ mẫu hình niềm tin cho những đứa trẻ – thông qua giáo viên.

Giáo dục đúng nghĩa phải là những hoạt động giúp phát triển, giúp sáng tạo, giúp người ta hướng đến tương lai. Nhưng toàn thể giáo dục của chúng ta hiện tại chỉ là hướng vào quá khứ. Hết thảy học thuyết, ý tưởng và lý tưởng của chúng ta được tạo dựng từ quá khứ. Quá khứ là cái đã chết và ra đi rồi. Chúng ta đang cố gắng áp đặt những thứ hàng ngàn năm tuổi lên trí óc của những đứa trẻ tinh khôi. Giáo viên được làm cho tin rằng anh ta là người truyền bá tri thức. Anh ta chẳng phải người truyền bá tri thức, anh ta là kẻ bảo quản và duy trì hiện trạng của tri thức đã được phát triển trong quá khứ, và anh ta là chướng ngại cho tri thức có thể phát triển trong tương lai. Kết quả là, chúng ta tiếp tục làm rất nhiều kiểu điều ngu xuẩn như đã và đang làm với cuộc sống này, với hành tinh này.

Theo tôi, một người có thể trở thành người thầy đúng nghĩa chỉ khi ông ta có trong mình ngọn lửa mãnh liệt của sự nổi dậy. Giáo viên không có ngọn lửa của nổi dậy bên trong sẽ trở thành đại diện của một số đường lối, một số lợi ích: có thể của xã hội, có thể của tôn giáo, hay có thể của chính trị. Mọi giáo viên phải có ngọn lửa nổi dậy mãnh liệt, phải có những suy nghĩ riêng và phải biết tham chiếu lẫn phản chiếu.

Nhưng các giáo viên hiện nay đã có ngọn lửa của suy nghĩ độc lập hay chưa? Dường như chưa hề, giáo viên hiện nay hầu hết chỉ là những con vẹt và bắt học trò cũng trở thành những con vẹt. Nếu các giáo viên không có một chút nào tư duy mới mẻ và khả năng khuyến khích tư duy mới mẻ thì về bản chất, họ có khác gì hơn những người trông trẻ?

Trẻ em trên khắp thế giới được dạy rằng chúng phải yêu thương lẫn nhau. Nhưng toàn thể cấu trúc giáo dục lại được xây dựng không dựa trên yêu thương mà dựa trên cạnh tranh? Giáo dục được cho là dạy yêu thương, nhưng toàn bộ sắp xếp là để dạy cạnh tranh. Nơi có cạnh tranh thì không thể có yêu thương. Cạnh tranh là một dạng của đố kỵ, một kiểu kích động mãnh liệt, ghen tỵ. Rốt cuộc giáo dục đang dạy người ta cái gì vậy?

Khi một đứa trẻ đứng nhất lớp, những đứa trẻ khác được bảo rằng chúng kém cỏi, ngu dốt. Bạn đang dạy chúng sự tâng bốc, sự cạnh tranh và phải làm mọi cách để vượt lên trước. Bạn đang dạy về bản ngã, bảo chúng rằng người nào đứng nhất thì cao hơn, và người ở phía sau thì thấp hơn.

Trong những cuốn sách, bạn bảo chúng khiêm nhường và yêu thương, trong khi toàn bộ sắp xếp của bạn lại dạy chúng căm ghét, đố kỵ và cố làm sao để đứng nhất. Đứa nào đứng thứ nhất thì được thưởng huy chương vàng và bằng khen chứng nhận; Nó được đội vòng hoa và chụp hình, và những đứa khác, những đứa đứng sau, bị xúc phạm bởi cả hệ thống, từ trường học, gia đình cho đến bạn bè…

Kể cả khi đứa trẻ đứng nhất hay đứng chót thì bạn cũng chỉ luôn đang dạy chúng về bản ngã,  bạn dạy về sự ghen tỵ và cạnh tranh như thế, làm sao chúng có thể yêu thương được? Yêu thương là cho phép những người mình yêu quý đi trước. Tình yêu luôn có nghĩa rằng luôn ở sau cùng còn cạnh tranh thì luôn có nghĩa là phải làm mọi cách để đứng nhất. Hãy nhìn lại đi, làm sao người ta có thể vừa cạnh tranh vừa yêu thương? Rốt cục yêu thương quan trọng hay cạnh tranh mới là quan trọng? Nếu yêu thương là quan trọng làm ơn đừng bắt chúng phải cạnh tranh. Nếu cạnh tranh là quan trọng thì hãy ném vào thùng rác mọi câu nói đạo đức giả về tình yêu thương. Chỉ chọn một thôi.

Đối với thế giới được tạo nên từ nền giáo dục cạnh tranh như thế này thì giáo viên phải chịu trách nhiệm. Ông ta đã trở thành công cụ để lợi dụng. Dưới danh nghĩa mang giáo dục tới trẻ em, giáo viên đã trở thành công cụ trong tay những người luôn chiếm hữu những quyền lợi bất di bất dịch.

Nếu đây là giáo dục, thì tốt hơn là ngừng việc giáo dục hoàn toàn. Có lẽ theo cách đó một con người sẽ còn tốt hơn. Một người vô giáo dục sống trong khu rừng sẽ là người tốt hơn bởi vì anh ta có nhiều yêu thương hơn và ít tranh giành hơn, nhiều trái tim hơn và ít tâm trí hơn.

Chúng ta gọi điều này là giáo dục. Chúng ta dạy trẻ em ngay điều mâu thuẫn lại với điều chúng ta mong đợi chúng làm; toàn thể cấu trúc của chúng ta dạy những điều mâu thuẫn.

Chúng ta dạy cái gì? Chúng ta dạy cảm thông và khoan dung. Nhưng làm sao tâm trí cạnh tranh có thể độ lượng và cảm thông? Nếu có cảm thông trong tâm trí người cạnh tranh, làm sao người đó có thể cạnh tranh được? Tâm trí cạnh tranh sẽ luôn luôn khắc nghiệt, bạo lực và không độ lượng – mọi người buộc phải thế. Theo cách này, những xưởng máy giáo dục đang gia tăng. Chúng ta gọi chúng là trường học và đại học. Đấy chỉ là dối trá.

Chúng ta dạy trẻ em không tham và sợ; nhưng chúng ta thực sự đang làm gì với chúng? – chúng ta đang dạy chúng tham lam và sợ hãi mọi lúc, bắt đầu bằng việc tham những con điểm tốt và sợ những lỗi lầm.

Hàng nghìn năm người ta dùng hình ảnh địa ngục và cõi trời để làm cho con người sợ hãi và tham lam. Sợ vào cõi ngục và tham vào nước trời. Hãy nhớ, bất kì chỗ nào có thưởng và phạt đều sẽ có tham và sợ. Và giáo dục của chúng ta không gì khác hơn ngoài việc đang dạy người ta tham và sợ. Nếu chúng mắc lỗi, chúng sẽ bị phạt bằng nghìn cách và đó là lý do mọi người đều sợ mắc lỗi đến nỗi người ta thậm chí không dám hành động bất cứ gì họ muốn, chỉ vì sợ sai. Và chuyện về thưởng, nếu chúng nghe lời chúng sẽ được thưởng cho cả đống biểu tượng, đôi khi là huy chương, đôi khi là danh tiếng, chức vụ, địa vị trong xã hội… Toàn bộ giáo dục này chỉ nói về thưởng và phạt, thưởng và phạt là hình ảnh đại diện cho những nỗi sợ. Nên toàn bộ giáo dục này chỉ được dùng để lan truyền nỗi sợ. Tiêu biểu nhất, sợ không thành công!

“Nếu thành công em sẽ có tất cả”. Chúng ta tạo những cám dỗ như thế trong tâm trí trẻ em. Chúng ta đã bao giờ dạy chúng sống cuộc sống của bình an và vui sướng? Không, chúng ta đã dạy chúng sống cuộc sống b�